مدّت نزديك ستّ الملك « 1 » تمامى كسانى « 2 » كه با او « 3 » در قتل حاكم همداستان بودند و بر آن مطّلع از ميان برگرفت « 4 » و خود « 5 » بتدبير امور دولت و ترتيب مصالح مملكت مستقلّ « 6 » و متفرّد شد و هيبت او « 7 » در دلهاى ارباب حلّ و عقد « 8 » و اعيان دولت متمكّن گشت ، و قتل حاكم و تخليص خداى تعالى خلايق آن بلاد را از ظلم و غشم « 9 » و افعال ذميمه و اخلاق لئيمهء او در شوّال « 10 » سنهء احدى عشرة « 11 » و اربعمائة بود ، من ملك الموت الى مالك « 12 » ، و ظاهر « 13 » پانزده « 14 » سال خلافت

--> ( 1 ) كذا فى آ ز ، ج ح افزوده‌اند : و ، د افزوده : را با ، - نسخ ج ح د غلط صريح‌اند ، رجوع كنيد بكتب تواريخ ، ( 2 ) ج ز افزوده‌اند : را ، ( 3 ) يعنى با خود او ( يعنى با ستّ الملك ) يا با ابن دوّاس ، و مرجع هردو بيك چيز است ، ( 4 ) فاعل « از ميان برگرفت » ستّ الملك است چه ستّ الملك بود كه ايشانرا از ميان برگرفت چنان كه صريح عموم مورّخين است بلااستثنا نه الظّاهر خليفه چنان كه مقتضاى نسخ ج ح د است ( رجوع بحاشيهء 1 ) و چنان كه صاحب حبيب السّير نيز سهوا اينطور فهميده است ، ( 5 ) يعنى خود ستّ الملك ، ( 6 ) كذا فى ز ، ح : مستقبل ، د : مشتقل ، ج : مشتغل ، آ : متقبل ؟ ؟ ؟ ، ( 7 ) يعنى هيبت ستّ الملك ، ( 8 ) آ افزوده : او ، ( 9 ) كذا فى ج د ( غير مشكول ) ، آ : عشم ، ح : عسم ز : غنم ، ( 10 ) كذا فى ح ( سوال ؟ ؟ ؟ ) ، باقى نسخ : شهور ( بجاى « شوّال » ) ، - متّفق عليه مورّخين است كه مفقود شدن حاكم و قتل او در 27 يا 28 شوّال بوده است ، رجوع بابن الأثير 9 : 130 ، و ابن خلّكان 2 : 251 ، و خطط 2 : 167 ، 4 : 74 ، و ابن تغرى بردى 2 : 81 ، و ابو الفدا 2 : 151 ، و دستور المنجّمين a 342 ، ( 11 ) ح : اربع عشر ، ( 12 ) د ح : المالك ، آ ج ز : الممالك ، - تصحيح قياسى ، نام خازن دوزخ ( مانند نام كلّيّهء كسانىكه مسمّى بمالك‌اند ) مالك بدون الف و لام است ، رجوع بكتب تفاسير در تفسير آيهء « وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ » ، - و اين عبارت مصراعى است از جملهء دو بيت از ابو الفتح بستى كه ثعالبى در الايجاز و الأعجاز آورده و هما : قلت له لمّا قضى نحبه * * لا ردّك الرّحمن من هالك اما و قد فارقتنا فانتقل * * من ملك الموت الى مالك ( 13 ) آ ج : طاهر ، ز : الظاهر باللّه ، ( 14 ) كذا فى ج د ز ، آ : پانزده ؟ ؟ ؟ ، ح : پانزده ؟ ؟ ؟ ،